جرثقیل دروازه ای

یکی از جذاب ترین مباحث در دنیای مهندسی، ساخت و بهره برداری در صنعت جرثقیل ها مربوط به جرثقیل های دروازه ای یا Gantry Cranes است.

البته نیازی به گفتن نیست که این پیچیده ترین ماشین در تکنولوژی متریال هندلینگ یا به اصطلاح صنعت جابجایی مواد نیست.

شاید به زودی بتوانیم در جای دیگری پیچیده ترین جرثقیل ها را بطور مفصل معرفی کنیم. جرثقیل های قطبی پولار کرین نیروگاه هسته ای که بر فراز رآکتور اتمی نصب میشود، جرثقیل های بسیار کند با سرعت 1 میلیمتر در دقیقه! و جرثقیل های طراحی خاص یا یکبار مصرف از این دسته خواهند بود.

جرثقیل های دروازه ای به 4 تیپ عمده تقسیم بندی پذیرند:

  • جرثقیل های دروازه ای محیط بیرون فضای باز/فضای سرپوشیده
  • جرثقیل های نیم دروازه ای (در بازار عامی به پاچلاقی معروفند)
  • جرثقیل های دروازه ای سازه خرپایی
  • جرثقیل های دروازه ای نزدیک ساحل یا داخل آب -حمل کشتی- (Boat Crane)

باید اضافه کرد که جرثقیل های عنوان شده در هر دو نوع تمام دروازه ای یا نیم دروازه ای و همچنین تیپ تک پل یا دو پل توسط شرکت میهن سازان قدر طراحی، ساخت و تامین میشوند.

جرثقیل های دروازه ای در باراندازها و بندرگاه ها، انبارهای فضای باز، ورکشاپ های باز تعمیرات قطار استفاده میشوند. به دلیل شرایط محیطی ناشی از فضای باز تحت تاثیر عوامل جوی هستند. همچنین ساختار آنها ایجاب میکند سطح وسیعی به عنوان بادگیر داشته باشند. موضوعات مهمی وجود دارند که باید به ما اطمینان بدهند  که جرثقیل در چنین محیط پر چالشی عملکرد درستی خواهد داشت.

 

ویژگی های اصلی

جرثقیل های دروازه ای از هر نوع که باشند از نظر ویژگی های اصلی با هم مشترک هستند یا شباهت دارند. جرثقیل های کنار ساحل یا داخل آب شامل استثناهایی نیز هستند.

 

ویژگی شماره یک: بسیار کوچک یا بسیار بزرگ

میتوانیم دو نوع جرثقیل دروازه ای معرفی کنیم که بیانگر دو قطب این تفاوت در اندازه هستند. جرثقیل دروازه ای که برای حمل بار روی یک خودرو سواری نصب میشود؛ یا جرثقیل دروازه ای که یک استادیوم فوتبال با تمام عمارت اش در زیر پایه های و ستونهای آن قرار میگیرد.

 

ویژگی شماره دو: کار در شرایط فضای باز

بدیهی است هر چه اندازه جرثقیل دروازه ای بزرگتر باشد پس در محیطی غیر از محیط های سرپوشیده مستقر خواهد بود. این بدین معنی است که تمام اجزاء اعم از فلز پایه، تجهیزات الکتریکی، پوشش رنگ بدنه میبایست قابلیت کار در محیط شرجی، طوفانی، آفتابی، بادی را داشته باشند. مواردی همچون بالا بودن عمر مفید، مقاومت کافی در برابر انواع تغییرات جوی سالیانه و غیره.

 

ویژگی شماره سه: پوشش دهی قلاب در فواصل دورتر از ستونها یا ریل ها

این ویژگی در جرثقیل های دروازه ای به فراوانی استفاده میشود درحالیکه سایر انواع جرثقیل ها از چنین قابلیتی محروم هستند.

این ویژگی در عمل با در نظر گرفتن پلهایی به دست میاید که از یک یا دو سمت بلندتر از محل استقرار ریل های حرکت جرثقیل هستند. به این اضافه طول پل از یک سمت کنسول میگویند. تعیین طول کنسول جرثقیل دروازه ای بر اساس استاندارد یا دستورالعمل نیست بلکه بر حسب محاسبات جرثقیل، در نظر گرفتن تعادل بار و فشارهای وارده بر سایر اجزای جرثقیل، نیاز بهره بردار، گشتاور ها و ممان های وارده بر بستر حرکت یا فونداسیون قابل محاسبه و طراحی است. این قابلیت موجب میشود که قلاب جرثقیل دروازه ای در مکعب دکارتی وسیع تری پوشش دهی قلاب داشته باشد.